Mandubi-Zahar haragi ekologikoa
Behi txarolesaren haragi ekologikoa Euskadiren bihotzean
Zer da Mandubi-Zahar?
Mandubi-Zaharren Goi Eko Haragia osatzen dugu. Goierriko sei ekoizlek osatzen dugu kolektibo hori, eta ziurtagiri ekologikoa duten behien haragia hazten dugu. Abeltzaintza ekologikoan animalien bizi-baldintzak eta ziklo naturalak errespetatzen ditugu. Bere elikadura baserriko bazkan eta larreetan oinarritzen da, pestizidarik, herbizidarik eta ongarri kimikorik gabeko ingurunean haziak.
Gainera, modu mugatuan ematen diegun pentsu ekologikoa tokikoa da, transgenikorik eta gehigarririk gabea. Horri esker, lortzen dugun haragia osasungarria eta zapore bikainekoa da, garbia eta mineraletan, omega 3n eta bitaminetan aberatsagoa.
Mandubi-Zahar Etxalde Agroekologikoa enpresak ekoizpen ekologikoaren ENEEK ziurtagiria du (Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua).
- BIOLUR GIPUZKOA nekazaritza ekologikoaren aldeko Elkarteko eta EHKOLETIKOAko kideak gara (Euskal Herriko nekazari, abeltzain eta herritarren sarea, agroekologia eta tokiko ekoizpen bio-ekologiko eredu jasangarria eta lurrarekiko errespetuzkoa sustatzen duena).
- GITXAELeko (Gipuzkoako Txaroldar Arrazako Behi Aziendaren Hazleen Elkartea) eta UCHAEko (Espainiako Txaroldar Arrazako Behi Aziendaren Hazleen Elkartea) kideak
- Eta BIZIOLAko kideak (Goierri eskualdeko irabazi asmorik gabeko eta gizarte ekimeneko kooperatiba, ekonomia sozial eraldatzailea eta elikadura subiranotasuna bultzatzen dituena).
Zergatik haragi ekologikoa?
-
Kimikorik eta hondakinik gabe
Gure animaliak hazteko erabiltzen ditugun elikagaiak – bai gure belardietako bazkak, bai erosten ditugun zerealak edo lekaleak – ekologikoak dira, eta Europako araudiaren arabera ziurtatuta daude (2018/848 EB Erregelamendua). Ez da herbizidarik, pestizidarik edo ongarri kimikorik erabiltzen, eta, beraz, ez da hondakinik geratzen ez gure haragian ez inguruan. Horrela zaintzen ditugu gure osasuna eta ingurumena, gugandik hasi eta azken kontsumitzailearenganaino.
-
Abeltzaintzako karga jasangarria
Animalia-karga (abere-kopurua/larre-hektarea) askoz txikiagoa da ekologikoari dagokionez. Ez dugu minda soberakinik; aitzitik, sortzen dugun guztia beharrezkoa da lantzen ditugun baratzeak, fruta-arbolak eta belardiak ongarritzeko. Ziklo osoa ixtea da gure funtsezko printzipioetako bat.
-
Zereal gutxiago, larre gehiago
Ekologikoan, behiek zereal gutxiago eta belar gehiago jaten dute. Haragitarako abelburuek egunean gehienez 3 kg jan ditzakete (sistema intentsiboetan nahi adina jaten dute, 8-10 kg egunean eta gehiago ere bai). Horrela, kilo bat haragi ekoizteko pentsu gutxiago behar dugu, eta energia errendimendua hobea eta askoz koherenteagoa da, funtsezkoa jasangarritasunaren ikuspegitik. Gainera, pentsuaren osagaiak (zerealak eta lekaleak) ahalik eta hurbilen etor daitezen lan egiten dugu (gure hornitzaile guztiak 200 kilometro baino gutxiagora daude), multinazionalen mendekotasunetik urrun.
-
Animalien ongizatea
Ahal den guztietan, gure behiak aske bazkatzen dira. Neguan edo eguraldi txarragatik ukuiluan egon behar badute ere, kanpora sartzeko aukera dute.
Nola hazten ditugu txahalak?
-
Lactancia materna hasta 8-10 meses
Jaiotzen direnetik 8-10 hilabetera arte, txahalak amarekin egoten dira une oro. Bizitzako lehen hilabete hauetan, amaren esnea da bere elikaduraren oinarri nagusia, hiltzerakoan haragiaren kalitaterako faktore erabakigarria baita. Lehenengo asteetan esnea bakarrik hartzen dute. Elikagai solidoak jateko gaitasuna garatzen dutenean, amaren esneaz gain, belarra bazkatzen hasten dira.
-
Titia kentzea eta haztea (8-10 hilabete)
8-10 hilabetera, txahalak eta amak banandu eta titia kenduko diegu. Birjarpen-emeak (etorkizuneko amak) eta hazteko txahalak bereizten ditugu: birjarpen-emeak hazkuntza-aziendatik bereizitako larreetara joaten dira; negualdikoak, berriz, belardi-ukuilura.
-
Titia kendu osteko elikadura
Ukuiluan daudenei gure ustiategian ekoitzitako bazka eta kanpoan erositako belar eta pentsu ekologikoa ematen dizkiegu. Pentsua egunean bitan ematen da, gehienez 3 kg egunean. Pentsu ekologiko honek osagai garbiak ditu, gehigarririk gabe: artoa ( % 45), garagarra ( % 30) eta baba ( % 25).
-
Belarra nagusi
Hazten ari diren txahalen elikaduraren zatirik handiena ( % 90 baino gehiago gure kasuan, araudi ekologikoak eskatzen duena baino askoz handiagoak izanik – % 60 –) belarrezkoa da. Gure baserrian bertan ekoizten dugu behar den bazka, Mandubi-Zahar zelaietan. Urte osoan zehar etxeko larreetan jaten duten belar berdeaz gain, negurako (edo eguraldiak laguntzen ez duenean) bi bazka mota gordetzen ditugu: siloratua eta belar lehorra.
Nola egin zure eskaera
Erreserba zuzenaren bidez funtzionatzen dugu, lote bakoitzaren erabateko freskotasuna bermatzeko.
Haragi ekologikoko loteak eskaintzen ditugu, normalean 5 kg-koak, hutsean ontziratuak. Haragia fresko ematen da (hotz katea mantenduz), formatu egokian, bezeroak fresko goza dezan eta zuzenean izoztu ahal izan dezan. Sistema honek animaliaren "aprobetxamendu integrala" egiteko aukera ematen digu, sakrifizioarekin arduratsuagoak izanik eta mozketa solteak erosiz baino askoz prezio lehiakorragoa eskainiz.
Hutsean ontziratutako 5 kg-ko haragi loteez gain, interesa izanez gero, abereak ere merkaturatzen ditugu (betiere aldez aurretik kontsultatuta), kanal erdiko formatuan zein kanal osoko formatuan.
UE-ren logotipo ekologikoa